Dechreuad                      Aelodau

 Cyflawniad y Gefeillio            

Cafodd y gefeillio rhwng Llandysul a Phlogonnec ei wneud yn swyddogol pan arwyddwyd y Siarter ar yr 16eg o Orffennaf 1988 a’r 20fed o Awst 1989. Codwyd arwyddion ar y prif ffyrdd wrth ddod i mewn i’r trefi, fel symboliaeth o’r gefeillio, ym Mhlogonnec yn 1989 a Llandysul yn 1992. Enwyd maes parcio di-enw ym Mhlogonnec yn ‘Sgwâr Llandysul’ yn ystod seremoni arwyddo’r Siarter.

 Cychwynodd teithiau cyfnewid yr oedolion ym 1987 ac maent wedi parhau yn flynyddol. Y dueddiad yn awr yw i bobl Plogonnec deithio i Landysul yn ystod penwythnos y Dyrchafael ac i bobl Llandysul deithio i Blogonnec yn ystod adeg fest-noz y pwyllgor gefeillio, ar y dydd Sadwrn olaf ym mis Awst, neu os nad bryd hynny, yn ystod hanner tymor mis Hydref. Mae’r teithiau hyn yn digwydd bob yn ail flwyddyn.

Mae trefniadau’r ymweliadau wedi eu seilio ar thema bob tro, er enghraifft datblygiad economaidd, yr amgylchedd, iaith, adeiladwaith Ewropeaidd, ayyb. O ganlyniad, cafodd y teithwyr o Gymru gyfle i ymweld â fferm amaethyddol fechan, fferm gaws, distyllfa, y farchnad bysgod yn Guilvinec, y ffatri HENAFF, gardd fotaneg Brest, oll yn ardal Plogonnec, yn ogystal â chymryd rhan mewn darlithoedd ac arddangosfeydd ar ieithoedd lleiafrifol, pobl ifanc a chynnyrch Ewropeaidd a Llydewig.

Ffatri Hénaff- 2003

Cafodd trigolion Plogonnec gyfle i ymweld â’r ganolfan egni adnewyddol ym Machynlleth, y diwylliant Cymreig yn yr Eisteddfod Genedlaethol, Llyfrgell Genedlaethol Cymru, yr Ardd Fotaneg, gweithdy aur ac arian, y diwydiannau yn Llandysul (ffatri Waffles Tregroes a’r argraffwyr a’r cyhoeddwyr yng Ngwasg Gomer) ymysg ymweliadau eraill. Maent wedi mwynhau nifer o ddarlithoedd ar bynciau megis datblygu cynaliadwy, rhaglenni arweinwyr, Antur Teifi, Cynulliad Cenedlaethol Cymru, a Cwmni Iaith Cyf hefyd.

Yr ardd fotaneg- 2000

Os oes rhai pobl o’r trip cyntaf yn parhau i ymweld â’r efeilldref, mae hyn oherwydd bod cysylltiadau go iawn wedi eu creu rhwng y ddwy dref a rhwng teuluoedd. Dyma a ddenodd pobl newydd i ymuno â’r gefeillio. Ond, yn fwy na dim arall, mae’r ‘cefndryd Celtaidd’ enwog yn ffrindiau, sy’n hapus i gwrdd eto bob blwyddyn er mwyn cyfnewid a rhannu eu diwylliannau ac, wrth gwrs, i gael hwyl!

Ers y dechrau, un o flaenoriaethau’r pwyllgorau oedd cynnwys pobl ifanc yn y gefeillio. Mor gynnar a mis Chwefror 1988, aeth 12 merch o Gymru draw i Blogonnec am wythnos. Yn eu tro, fe groesawon nhw eu ffrindiau o Blogonnec i Landysul ddeufis yn ddiweddarach. Mae’r cyfnewidiadau hyn rhwng pobl ifanc wedi parhau yn y blynyddoedd wedi hynny. Mae ysgol cyfrwng Cymraeg Llandysul hefyd ynghlwm â’r gefeillio wrth gynnig cyfle i’r myfyrwyr sy’n astudio Ffrangeg dreulio cyfnod eu profiad gwaith mewn ysgolion a siopau ym Mhlogonnec.

profiad gwaith 1995

Ym 1998 a 1999, trefnodd ULAMIR (yr Undeb lleol ar gyfer ysgogiad mewn ardal wledig) a Gwasanaeth Ieuenctid Ceredigion, ar y cyd â’r pwyllgorau gefeillio, wersylloedd ieuenctid ar gyfer pobl ifanc yn y ddwy dref. Dysgodd y bobl ifanc weithio mewn tîm gyda phobl o wlad arall, tra’n gwneud rhywbeth defnyddiol i’r gymuned ar yr un pryd. Ymysg y prosiectau hyn roedd creu cylchffordd VTT (beiciau mynydd) ac adnewyddu maes chwarae ym Mhlogonnec yn ogystal â datblygu llwybrau troed a meinciau yn Llandysul. Wrth gwrs, rhoddodd y tripiau hynny gyfle iddynt ddarganfod eu gefeilldref a chael hwyl!

gwersyll gwaith ym Mhlogonnec- 1998                gwersyll gwaith yn Llandysul- 1999
           

Cafodd tripiau ar gyfer pobl ifanc eu trefnu yn reit gyson ers hynny, ond roedd angen mwy o amser er mwyn sefydlu teithiau cyfnewid ar gyfer plant iau (ysgolion cynradd). Ym Mehefin 1991, aeth disgyblion o Landysul i ysgol gynradd ym Mhlogonnec am rai dyddiau. Serch hynny, dim ond yn awr, 10 mlynedd yn ddiweddarach, mae cyfnewidiad go iawn wedi dechrau. Aeth 26 o blant o ysgolion cynradd Llandysul a Thregroes i Blogonnec ym Mehefin 2001, ac ym mis Mai y flwyddyn ganlynol, darganfu 24 o ddisgyblion o ysgolion cynradd St-Egonnec a Saint-Albin Llandysul am y tro cyntaf. Mae’r teithiau cyfnewid bellach wedi eu sefydlu yn llawn ac aeth disgyblion o Landysul a Thregroes i Blogonnec ym Mehefin 2003 a dychwelodd y disgyblion o Blogonnec ym Mehefin 2004.

ysgolion cynradd o Landysul- 2001        ysgolion cynradd o Blogonnec - 2002 

ysgolion cynradd o Landysul- 2003        ysgolion cynradd o Blogonnec - 2004

Nid ysgolion a disgyblion yw’r unig rai sydd â diddordeb yn y cyfleoedd a gynigir gan y gefeillio. Mae chwaraeon ynghlwm hefyd. Ym mis Mai 1990, arhosodd chwaraewyr pêl-droed ifanc o Landysul a oedd yn cymryd rhan yn y ‘Mondial Pupille’ yn Plomein gyda theuluoedd ym Mhlogonnec. Tua’r un adeg, cymerodd tîm pêl-droed hŷn Plogonnec ran mewn twrnament yn Llandysul. Dilynodd tîm arall ôl eu troed ym 1994 gan groesawu tîm o Gymru yn ôl ym mis Awst 1995. Canlyniadau’r gemau: gobeithio am fuddugoliaethau hapus yn y ddwy ran gyntaf a hyd yn oed gwell ar gyfer y drydedd ran!
        

Chwaraewyr pêl-droed o Gymru ac o Lydaw- 1995

Gwnaed cam arall yn 2001, pan benderfynodd y pwyllgor gefeillio ym Mhlogonnec greu swydd gan ddefnyddio’r cynllun Gwasanaeth Gwirfoddolwyr Ewropeaidd (EVS). Arhosodd Rhydian Jones, a ddeuai’n wreiddiol o Gaerfyrddin yng Nghymru, ym Mhlogonnec am ddeng mis. Roedd yn ymwneud â’r bywyd lleol, siaradodd am Gymru wrth drigolion Plogonnec, a dysgodd y Gouren (reslo Llydewig). Yn ystod y cynllun hwn, rhoddodd wersi Saesneg hefyd i blant ysgol a gweithiodd gydag ULAMIR yng nghanolfan blant Guengat.

Gouren

Yn 2003-2004, treuliodd Katell Pennaneac’h, a ddoi’n wreiddiol o Blogonnec, ddeng mis yn Llandysul o dan y cynllun EVS. Amcan y cynllun oedd creu gwe-fan (yr un yr ydych yn ymweld â hi yn awr). Er mwyn gwella ei hymwybyddaieth o ddiwylliant, traddodiadau a ffordd o fyw Cymru, roedd ynghlwm ag ysgolion cynradd Llandysul a’r Fro, Gwasanaeth Ieuenctid Ceredigion a swyddfa Llandysul a Phont-Tyweli Ymlaen yn Llandysul. Dysgodd siarad Cymraeg hefyd, gan ennill gradd A mewn arholiad Cymraeg cenedlaethol.

Katell yn  yr Eisteddfod

Yn ystod y blynyddoedd hyn, er mwyn cynorthwyo’r cyfarfodydd ar y cyd, sefydlodd y ddau bwllgor wersi dawns traddodiadol i bawb a gwersi iaith: Saesneg a pheth Cymraeg ym Mhlogonnec a Ffrangeg a pheth Llydaweg yn Llandysul. Er mwyn codi arian ar gyfer teithiau, fe drefnwyd gwahanol ddigwyddiadau: bingo, ffeiriau sborion, noson crêpes, fest-noz, cyngherddau, nosweithiau caws a gwin, cardiau cyfarch mewn pedair iaith, ayyb.

Ers 1992, rhoddwyd grantiau Ewropeaidd tuag at deithiau cyfnewid yr oedolion. Yn ogystal, mae pwyllgor Plogonnec yn manteisio o gymhorthdal tref blynyddol ers iddo gael ei sefydlu. Mae Cyngor Cymuned Llandysul wedi cefnogi’r gefeillio yn ariannol hefyd. Mae’r holl weithgarwch hwn yn ychwanegu dimensiwn newydd i fywyd diwylliannol y trefi ac yn creu cysylltiadau rhwng yr holl drigolion a rhai cymdeithasau. Daeth rhai unigoilion i gwrdd â phobl newydd yn eu cymuned eu hunain yn ogystal â’r efeilldref drwy’r gefeillio.

   Holl weithgareddau'r gefeillio